EMSOC toolkit voor het meten van sociale mediageletterdheid

17 nov 2014 /

toolkit_5We kunnen er niet meer om heen: sociale media hebben een steeds grotere invloed op ons dagelijks leven. Jongeren volgen de stand van een belangrijke voetbalmatch via Twitter, ouders bekijken vakantiefoto’s van hun kinderen op Facebook terwijl hun kinderen een evenement aanmaken voor een verjaardagsfeest, bedrijven rekruteren via LinkedIn en politici hun imago hoog (proberen te) houden op allerhande andere sociale media. Dit maakt het in toenemende mate belangrijk te kunnen meten hoe mensen met deze sociale media omgaan, zowel voor privé als voor professionele doeleinden, ook welsociale mediageletterdheid genaamd.

Sociale mediageletterdheid is echter niet makkelijk te meten. Vaak gaat het om impliciete, subtiele betekenissen die gebruikers aan sociale media geven. De manier waarop mensen sociale media gebruiken is meer dan eens een gewoonte geworden, waardoor velen niet meer bewust handelen op deze sites. Anderen herinneren zich niet meer wat ze nu precies deden op Facebook of schatten het belang van bepaalde acties op Twitter niet in. Dit alles maakt het moeilijk sociale mediageletterdheid direct te bevragen. Daar komt nog eens bij dat gebruikers ook sociaal wenselijk kunnen antwoorden op vragen, bijvoorbeeld wanneer ze niet durven toegeven dat ze niet zo goed kunnen werken met bepaalde sociale media.

Bovendien is er een gebrek aan goede meetinstrumenten om te meten hoe mensen met sociale media omgaan. De bestaande metingen focussen voornamelijk op toegang tot en gebruik van sociale media, zoals Digimeter, Apestaartjaren, en de Studiedienst van de Vlaamse Regering. Studies die verder gaan dan het bezit van toestellen of hoe vaak sociale media gebruikt worden en focussen op de competenties om met deze sites om te gaan zijn helaas erg zeldzaam.

Om aan deze uitdagingen tegemoet te komen, creëerde iMinds-MICT-UGent binnen het EMSOC IWT-SBO project (User Empowerment in a Social Media Culture) de EMSOC toolkit. Hierin wordt op 14 steekkaarten een beeld gegeven van verschillende (kwalitatieve en kwantitatieve) methoden die gebruikt kunnen worden om sociale mediageletterdheid te meten. De toolkit zit heel simpel in elkaar: op elk van de methodekaarten wordt de methode kort uitgelegd en worden voor- en nadelen ervan opgelijst. Aan de achterkant staat uitgelegd hoe de methode specifiek toegepast kan worden op het meten van sociale mediageletterdheid en staan enkele voorbeeldindicatoren. In een ideale situatie wordt een combinatie van methoden gebruikt, waardoor de tekortkomingen van de ene methode kunnen opgevangen worden door de voordelen van de andere en een beter totaalbeeld van sociale mediageletterdheid kan verkregen worden.

Let op! Deze toolkit is geen exhaustieve oplijsting van methodes. Aan het eind zit dan ook een lege steekkaart waarop u zelf ideeën kan aanvullen over hoe andere meetinstrumenten waarvan u denkt dat ze ingezet kunnen worden voor het meten van sociale mediageletterdheid. Als u wil, kan u hier uw methode indienen. Wat ontbreekt er nog in de toolkit? Heeft u een geniaal idee? Alle suggesties zijn waardevol. Na screening van de ingediende methode, komt deze hier online.

iMinds-MICT-UGent wenst u veel plezier met de EMSOC toolkit! Download de toolkit hier.

Door Hadewijch Vanwynsberghe, Louise Haspeslagh en Pieter Verdegem.