Legal Design Jam @ KU Leuven: een uitgebreid verslag

18 jun 2014 /

LDJLeuven

Eerder kon u al een beknopt verslag lezen van de eerste Belgische Legal Design Jam die tot stand kwam door een samenwerking tussen EMSOC, de Italiaanse ontwerpster Stefania Passera, het Visual Law Lab, de Onderzoeksmaster in Recht en Microsoft. Op de officiële Legal Design Jam website staat nu ook een uitgebreid verslag, geschreven door Passera, van deze boeiende dag. We zoomen in op de belangrijkste feiten en resultaten.

Stefania Passera begint haar verslag met het bedanken van de ‘ICRI superladies’: Veronica Donoso Navarrete, Ellen Wauters, Shuki Tang en Prof. Peggy Valcke. Ook Microsoft EMEA verdient een woordje van dank, aangezien zij ons de kans gaven te werken met de ‘Terms of Use and Sale’ van de Microsoft webwinkel.

Participanten

De jammers die deze Legal Design Jam tot een succes maakten, waren vooral studenten van de Onderzoeksmaster in Recht: Fay Kartner, Edmée Braakman, Rafaela Steffen Goncalves da Rosa, Jian Zhang, Reinout Leys, Sien Peeters, Mathieu Tulpinck, Lies Van Welde, Eva van Vugt, Marlou Brokx, Anouk Sterks, Renate Dietvorst, Ave-Geidi Jallai, Ronal Van Crombrugge, Lodewijk Van Dycke, Sören Vandeweyer, Steven Verschoot, Anna Butenko, Ali Tahami en Olga Krupnytska. Met de aanwezigheid van de codeerders en ontwerpers Sandy Claes, Giacomo Gabrielli, Inke Coolen, Tania Van Denhouwe en Sermet Cakmak werd ook de multidisciplinaire spirit van de Legal Design Jam gewaarborgd. Ellen Wauters, Veronica Donoso, Maarten Van Mechelen, Valerie Verdoodt en Prof. Andrew van De Moere, allen onderzoekers van de KU Leuven, namen een faciliterende rol op zich. Tot slot nam ook Nick Owers, als vertegenwoordiger van Microsoft, deel aan de Jam. Hij verschafte de deelnemers de nodige achtergrondinformatie over de Terms en het gebruik ervan.

Scope & resultaten

De bedoeling van de Jam was om na te denken hoe de ‘Terms of Use and Sale’ van de online shop van Microsoft meer gebruiksvriendelijker gemaakt konden worden. Zes teams werkten op complementaire wijze aan verschillende aspecten van het document. De groepen hadden slechts drie uur de tijd om van een concept en enkele schetsen tot een digitale mock-up van hun oplossing te komen, maar ze deden dit stuk voor stuk schitterend. Alle teams verrasten met concrete, frisse ideeën.

Team “User-friendly summary”

De uitdaging die door dit team werd aangegaan, was om een gebruiksvriendelijke, gemakkelijk te raadplegen en visueel aantrekkelijke samenvatting te creëren van de inhoud van de Terms. Gebruikers zonder juridische achtergrond hebben immers vaak problemen om in een dergelijk lang en juridisch document de informatie te vinden die ze nodig hebben. Een gebruiksvriendelijke samenvatting voorziet dan een eenvoudiger overzicht, waardoor lezers beter hun weg vinden in alle clausules en niet alle informatie hoeven te lezen, maar direct kunnen doorklikken naar de juiste sectie.

Dit team inspireerde zich voor hun oplossing op de Microsoft-tegels zoals die in het logo te zien zijn. Hun voorstel bestaat uit het idee dat elk topic in de samenvatting als een link functioneert naar de relevante tekst. Hieronder ziet u de schets en de gefinaliseerde digitale mock-up van het idee:

LDJgroep1A

legaldesignjam_team2

Team “Purchase policy”

Het team “aankoopbeleid” had als opdracht gekregen om een manier te bedenken om gebruikers te begeleiden bij hun aankoop van goederen, software en diensten in de online winkel van Microsoft. Afhankelijk van wat aangekocht wordt, zijn de ‘regels’ ietwat verschillend. Daarom bestaat de nood om deze verschillen op een duidelijke en simpele manier te communiceren. De groep koos voor de ontwikkeling van een ‘flowchart’, waarbij de acties van de consument in het midden, in het groen, stap voor stap worden weergegeven (zie afbeelding). De gele vakjes geven dan de extra informatie die de consument in verband met zijn aankoop moet weten.

Idealiter wordt de flowchart geïmplementeerd als een interactieve afbeelding, opdat gebruikers op de verschillende vakjes kunnen klikken. Ze krijgen dan eerst een simpele uitleg te zien over wat de actie concreet betekent. Daarna krijgt de consument eventueel toegang tot de originele clausule in de ‘Terms of Use and Sale’, zodat hij alle details kan nalezen. Door het systeem van ‘layering’ kan iedere gebruiker enkel de informatie lezen die hij of zij wenst, en niet meer of minder. Een foto van de kladversie met post-its en de gefinaliseerde digitale mock-up vind je hier:

LDJgroep2A

LDJgroep2B

Team “Return & Refund policy”

Soms is een gebruiker niet helemaal tevreden met zijn aankoop en wil hij het product terugsturen. De uitdaging van het derde team bestond er uit om op een eenvoudige manier te communiceren welke regels de consument dient te volgen in dit geval. Gebruikers zijn immers vaak bezorgd dat er wel één of ander regeltje is dat hen er van zou weerhouden om het product te kunnen terugsturen en hun geld terug te krijgen. Door de informatie op transparante en eenvoudige wijze te presenteren wordt de dienst en gebruikservaring dan ook verbeterd.

lJ

Teams “Lay-out” & “Icons”

Tot slot was het ook noodzakelijk om de presentatie van de originele tekst van de ‘Terms of Use and Sale’ te herwerken. Het is belangrijk om een eerste indruk met een ‘muur van tekst’ te vermijden, zodat gebruikers niet afgeschrikt worden. De twee overgebleven teams werkten daarom aan een duidelijker, minder wanordelijke lay-out en aan een systeem met iconen, dat, door het aanbieden van opvallende visuele ankerpunten, de tekst meer transparant en makkelijker te onthouden kan maken. Hier zie je een fragment van de Terms in de voorgestelde lay-out en met het icoonsysteem:

LDJgroep4

En nu?

Uiteraard hopen we dat deze ideeën ook werkelijk door Microsoft gebruikt zullen worden wanneer hun Terms worden geüpdatet – ofwel als stof tot nadenken, ofwel (nog beter!) als concrete ideeën om op verder te bouwen. De eerste organisatie die de ideeën uit een Legal Design Jam incorporeerde in hun gebruiksvoorwaarden is The Wikimedia Foundation. Het is dus wel degelijk mogelijk om te werken met die juridische documenten die gebruikers nodig hebben en verdienen. Stefania Passera hoopt dan ook dat nog vele organisaties zullen volgen en dus meer gebruiksvriendelijke, transparante en nuttige legale documenten zullen creëren voor hun klanten en gebruikers.

Deze bijdrage is een vrije vertaling van het verslag dat Stefania Passera schreef op de Legal Design Jam website. Ook de foto’s werden overgenomen van het originele artikel. Lees het originele verslag hier.