Het verhogen van de effectiviteit van een schoolbeleid rond cyberpesten door middel van participatieve beleidsvorming.

20 dec 2013 /

OLYMPUS DIGITAL CAMERADit rapport integreert de onderzoeksresultaten van het CUO en ICRI binnen het werkpakket rond inclusie met een focus op cyberpesten. Om optimaal gebruik te kunnen maken van de positieve aspecten van het internet (zoals leren, communiceren en entertainment), moeten alle kinderen het recht hebben op toegang tot digitale media, om zo hun recht op vrijheid van meningsuiting en toegang tot informatie te kunnen uitoefenen (zie artikel 13 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind). Het is echter van cruciaal belang dat beleidsmakers en onderwijsinstellingen initiatieven nemen om ervoor te zorgen dat in de digitale media omgeving opportuniteiten gemaximaliseerd en risico’s geminimaliseerd worden.

Cyberpesten heeft multidimensionale aspecten omdat er verschillende partijen bij betrokken zijn (leerlingen, leraren, ouders, de sector, overheid, etc.). Daarom is het belangrijk dat beleid rond cyberpesten deze unieke kenmerken en de daar bijhorende uitdagingen mee in rekening neemt. Onderzoek heeft aangetoond dat, om een echte impact te kunnen hebben, bij het uitwerken van een dergelijk beleid de eigenheid van iedere schoolomgeving mee in overweging moet genomen worden. Dit houdt in dat het beleid op scholen zo moet worden opgesteld dat het mee kan evolueren met de noden van de schoolgemeenschap. Dit kan bereikt worden door scholen de nodige ondersteuning te geven zodat zij een beleid kunnen creëren dat effectief geïmplementeerd wordt en continu verbeterd kan worden. In dit rapport kwamen verschillende strategieën (preventief, onderzoekend, curatief), programma’s en interventies aan bod om op een meer effectieve manier met cyberpesten om te gaan. We hebben enkele elementen uitgelicht waarvan aangetoond is dat zij het meest effectief zijn om met cyberpesten op school om te gaan (zoals trainingen voor ouders, vergaderingen, het ontwikkelen van een herstellende ethos en cultuur). Om van deze initiatieven een succes te maken is het essentieel dat zij ingebed zijn en geformaliseerd zijn in een concreet (geschreven) schoolbeleid. Een dergelijk beleid zou een kader moeten voorzien om cyberpesten te voorkomen, te detecteren en aan te pakken. Een beleid ontwikkelen om (cyber)pesten aan te pakken is niet gemakkelijk. Het vraagt een uitgebreide kennis van de programma’s, strategieën en interventies die geïmplementeerd moeten worden. Daarom wordt samenwerking met experten aangeraden. Om te slagen zou een schoolbeleid bovendien gebaseerd moeten zijn op programma’s van hoge kwaliteit waarvan al bewezen is dat ze doeltreffend zijn. Het beleid en de verschillende elementen ervan (zoals preventieve of curatieve interventies) zou moeten beantwoorden aan de specifieke noden van de schoolbevolking, zoals de leeftijd, het geslacht, SES, etc. Om deze doelstellingen te bereiken zijn ondersteuning en incentivisering vanuit het onderwijsbeleid noodzakelijk. Scholen concreet begeleiden in het opstellen van hun eigen beleid is cruciaal om te verzekeren dat een bepaald minimum kwaliteitsniveau wordt bereikt (minimumstandaarden). Deze begeleiding moet functioneren als een stimulerend kader dat de nodige kennis levert aan scholen om geïnformeerde beslissingen te kunnen nemen voor wat betreft de te implementeren strategieën en de minimumvereisten van hun beleid rond cyberpesten.

Hoewel er veel kennis beschikbaar is rond de vorm (de hele school / ‘whole-school’), de vereisten (aangepast aan het doel, leiding, etc.) en de inhoud (preventief, onderzoekend, curatief), is er nog niet veel kennis rond de mechanismen waarmee scholen een concreet en efficiënt beleid rond cyberpesten kunnen ontwikkelen. Door de verschillende partijen van in het begin en in heel het beleidsproces te betrekken zijn wij ervan overtuigd dat er rekening gehouden kan worden met de karakteristieken van iedere partij en de eigenheid van iedere school. Om succesvol te kunnen zijn moet een schoolbereid rond cyberpesten alle actoren actief betrekken in de ontwikkeling ervan in plaats van ze enkel als een doelgroep van het beleid te beschouwen. Met andere woorden, een schoolbeleid rond cyberpesten moet niet enkel over de schoolgemeenschap gaan het moet ook ontwikkeld worden met de actieve inbreng van alle leden van de gemeenschap. Alleen met een echt participatieve, op de gebruiker gerichte benadering kunnen scholen en beleidsmakers een sterk, coherent en effectief beleid uitwerken rond dit complex online risico.

U kan het rapport hier downloaden.

Afbeelding: Bully Free Zone (author: Eddi~S) via Wikimedia Commons