Europees rapport over praktijken, attitudes en voorkeuren inzake ‘Personal Identity Data Management’

15 jul 2012 /

Het Pan-Europese rapport van het ‘Institute for Prospective Technological Studies’ brengt de resultaten van de grootste survey uitgevoerd in Europa en daarbuiten naar mensen hun gedrag, attitudes en voorkeuren inzake databescherming, privacy en elektronische identiteit, zowel op het Internet als in hun dagelijkse leven.

Het rapport toont aan dat er heel veel persoonlijke data worden vrijgegeven in de Europese samenleving, als gevolg van de uitbreiding van de informatiemaatschappij. De meeste diensten in de digitale economie hangen af van de elektronische identiteit en de daarbij horende data die worden verzameld, gebruikt en ter beschikking gesteld in overeenstemming met de gangbare wetgeving.

Zeer digitaal Europa

Het uitgevoerde onderzoek toont goed aan hoe digitaal Europa is geworden. Ongeveer twee derde van EU27 burgers gebruiken het Internet zeer regelmatig: meer dan een derde gebruiken Sociale Netwerk Sites (SNS) om in contact te blijven met vrienden en zakenpartners en bijna vier op tien EU burgers shoppen online. In beide contexten stellen de personen grote hoeveelheden persoonlijke informatie ter beschikking en managen ook op die manier een groot en groeiend aantal elektronische identiteiten.

Echter zijn er ook grote verschillen tussen de lidstaten en kan er bijgevolg van een aanzienlijke digitale exclusie gesproken worden (d.i. het niet online kunnen participeren). Het betreft in deze de socio-demografische verschillen op gebied van rijkdom, opleiding en leeftijd tussen Europese burgers.

Europa is ook sociaal digitaal

SNS gebruikers zijn meestel jonger en goed opgeleid. Het zijn meestal ook zwaardere Internet gebruikers en ze studeren nog of zijn werkloos. Hoe meer Internet wijdverspreid is, hoe meer die Internetgebruikers ook Sociale Netwerk Sites gebruiken. Leeftijd is daarin een bepalende factor. SNS worden het meest gebruikt in Hongarije (80%), Letland (73%), Malta (71%), Ierland (68%), Cyprus, Slowakije (beide 66%), Polen, Denemarken (beide 63%), en het minst in Duitsland (37%).

Risico’s?

Wanneer gebruikersrisico’s in overweging worden genomen, zijn SNS gebruikers uit het Noorden van Europa, vooral Duitsland, Zweden, Frankrijk, Ierland en Denemarken duidelijk meer ongerust inzake SNS; daar tegenover percipiëren personen uit Italië, Romenië, Polen en Portugal – d.i. het zuiden maar ook het oosten van Europa – minder risicos in hun SNS activiteiten.

Waarom sociale data vrijgeven?

De ondervraagde mensen beseffen dat ze sociale informatie dienen vrij te geven als ze online willen socialiseren. Er is geen duidelijk verband tussen het beschouwen enerzijds dat data persoonlijk is en anderzijds deze ook op SNS vrij te geven. De meest belangrijke redenen waarom mensen hun data vrij geven als ze SNS gebruiken, zijn: om toegang te krijgen tot diensten (61%) en om met anderen te connecteren (54%).

Meer mensen geven commercieel interessante informatie vrij op SNS dan dat mensen hun data vrij geven op eCommerce sites. Dit zou kunnen betekenen dat SNS operatoren bevoordeeld zijn ten aanzien van eCommerce providers in hun business plannen gebaseerd op de Web2.0 logica – om monetaire waarde van mensen hun persoonlijke informatie te kunnen extraheren.

SNS gebruikers zijn dan weer minder voorzichtig in het delen van sociale informatie (vrienden, acties, enz.) omdat ze er van uit gaan dat het vrij geven onvermijdelijk is in onze huidige maatschappij, hoewel ze die informatie wel persoonlijk vinden. SNS gebruikers maken zich minder zorgen over het feit dat ze online geobserveerd worden en voelen zich dan ook redelijk comfortabel bij online profiling, maar zijn dan weer voorzichtig in het delen van hun gevoelige informatie (medisch, financieel, enz.)

Informed consent

Het onderwerp van ‘informed consent’ in SNS is complex. In die zin kan er van vier groepen gewach gemaakt worden: 19% van alle SNS gebruikers geven aan van op geen enkele manier ingelicht te zijn noch over de condities noch over de gevolgen; 29% rapporteren wel ingelicht te zijn over de condities van de data verzameling, maar zijn ongelukkig over de beperkte mate waarin ook over de gevolgen is gecommuniceerd; 40% zijn geïnformeerd over zowel de condities en gevolgen van dataverzameling; en 11% is tevreden over SNS sites die informeren over de gevolgen, maar hebben geen informatie over hoe en waarvoor de verzamelde persoonlijjke data zullen gebruikt worden. Voor het beleid is er daarom nog veel te doen om ‘informed consent’ af te kunnen dwingen en om SNS gebruikers in te lichten over wat er gebeurt met hun persoonlijke data eens ze die in SNS vrij geven.

Achtergrond bij het onderzoek

De survey is uitgevoerd door TNS in 27 lidstaten van EU tussen 25 November en 17 December 2010. 26,574 Europeanen vanaf 15 jaar, resident in een van de EU lidstaten werden geïnterviewd. De resultaten zijn gepubliceerd in juni 2011.

De auteurs van het rapport zijn Wainer Lusoli, Margherita Bacigalupo, Francsico Lupianez, Norberto Andrade, Shara Monteleone, Ionnis Maghiros.

Je kan het volledige rapport hier downloaden: 30036-fp7-factsheets_en