Facebook maakt jongeren meer narcistisch?

24 apr 2012 /

Narcisten en extraverten gebruiken graag sociale netwerksites. Of Facebook daarom een broeihaard is voor narcime, trekt psychologe Vicky Franssen in twijfel. “In Facebook zie ik eigenlijk meer voor- dan nadelen”, zegt Vicky Franssen in een interview met StampMedia.

Als onderzoekster aan Lessius Mechelen bestudeerde Vicky Franssen sociale media en Facebook in het bijzonder. “Het leidt geen twijfel dat narcisten en extraverten sociale netwerksites graag gebruiken, maar dat betekent niet dat andere, minder zelfzekere, personen Facebook daarom minder zouden gebruiken. Volgens haar zijn introverten ook gebaat bij het gebruik van de sociale netwerksite.” Volgens Franssen betekent het evenmin dat het onze jongeren narcistisch maakt. “Wanneer het over Facebook gaat, leidt dat al snel tot misverstanden.” “De reden waarom onze jongeren meer op Facebook vertoeven is omdat ze meer vrije tijd hebben en ook leergieriger zijn dan oudere medemensen. Hoe jonger men is, hoe hoger men scoort op openheid en leergierigheid, een van de vijf factoren van onze persoonlijkheid. Bovendien worden onze pubers beïnvloed door hun leeftijdsgenoten. Als de anderen op Facebook zitten, zullen zij dat ook doen. Jongeren conformeren met wat hun peers doen en ze gebruiken sociale media vooral voor contact en als vorm van ‘entertainment’. Niet alle jongeren zijn echter even actief in de sociale netwerken.

Versterken sociale media het egocentrisme van jongeren?

Enkele onderzoekers in de Verenigde Staten gaan er prat op dat onze jongeren tegenwoordig veel narcistischer zijn dan vroeger. Jean Twenge schrijft in haar boek ‘The generation Me’ zelfs over een narcistische epidemie. Twenge en haar collega’s ondervroegen jongeren via de ‘Narcissistic Personality Inventory’ en concludeerden dat wie hoog scoort overmoedig, egocentrisch en weinig empathisch is.

“Dat egocentrisme zal allicht kloppen”, zegt Franssen. “Sociale netwerksites zoals Facebook, maar ook LinkedIn, zijn immers egocentrische instrumenten: ze zijn opgebouwd rond je eigen persoon. Dus alleen al door die factor zullen jongeren er wellicht narcistischer uitkomen. Zouden zij echter ook positief scoren op gebrek aan empathie en overmoedigheid omwille van veelvuldig gebruik van sociale media?” betwijfelt Franssen. Volgens haar is er geen eenduidige correlatie tussen het veelvuldig delen van foto’s en egocentrisme en is het absoluut overroepen om Facebook en andere sociale netwerken als oorzaak te zien. “Het overmoedig zijn ligt evengoed aan de opvoeding die de jongeren de laatste decennia krijgen. Kinderen krijgen veel te vaak te horen dat ze als het ware wonderkinderen (zouden) zijn, wat hen overmoedig maakt en voor sommigen hun realiteitszin ondergraaft.” Maar om van een narcistische epidemie bij jongeren te spreken is volgens Franssen sterk overroepen. “Egocentrisme is slechts één van de factoren van narcisme. Sociale netwerksites maken het voor jongeren nu eenmaal mogelijk om zich egocentrisch te uiten. Vroeger moest je met je foto’s bij iedereen langsgaan om te laten zien hoe geweldig je uitstap of vakantie was. Nu is er een medium waarlangs je persoonlijke zaken gemakkelijk kan delen met vrienden.”

Facebook is een versterker, maar is niet de oorzaak

Franssen is ervan overtuigd dat iemand die al narcistisch is, Facebook ook op een narcistische manier zal aanwenden. Hetzelfde geldt volgens haar voor extraverten: “Zij hebben doorgaans al veel contacten offline en online hebben ze er nog meer.” Maar het zegt volgens haar dan weer niets over de diepgang van die contacten. Positief is volgens Franssen dat introverte personen hun offline gedrag online kunnen compenseren dankzij sociale media. “Susan Cain noemt het mooi ‘the power of introverts’ en sociale media zullen die ‘power’ nog kunnen versterken.”

Vicky Franssen merkt nog op dat volwassenen eveneens niet vies zijn om zichzelf via sociale media te etaleren. “Meer en meer zetten ze hun professionele gegevens en troeven op bijvoorbeeld LinkedIn. Als je het daar allemaal bekijkt, moet je besluiten dat die oudere generatie ook erg narcistisch is geworden,” aldus Franssen.

Lees het originele Stampmedia artikel van Gunther Malin hier.

 

coverfoto: Narcist ll (2006) wachtmeister-art